Europa spreekt met één stem - een nieuw raamwerk voor wetenschapsdiplomatie
De Commissie heeft, op basis van de resultaten van vijf EU-werkgroepen op het gebied van wetenschapsdiplomatie, een voorstel gedaan voor een eerste EU-raamwerk voor wetenschapsdiplomatie. Indien de Raad deze aanbeveling overneemt, zal dit de basis vormen voor een uniforme Europese aanpak van internationale partnerschappen op het gebied van onderzoek en innovatie. Het initiatief beoogt bestaande netwerken, activiteiten en expertise binnen de lidstaten samen te brengen om zo fragmentatie en verdubbeling van werk tegen te gaan en middelen efficiënter in te zetten. Met de voorgestelde koers wil de Commissie het concurrentievermogen van de EU versterken en democratische waarden uitdragen.
Een beleidsbasis voor kennisveiligheid
Daarnaast benadrukt de Commissie in haar voorstel dat internationale samenwerking open en veilig moet blijven. Hiertoe heeft zij gelijktijdig de eerste editie van de Research Security Monitor gepubliceerd. Dit document biedt een overzicht van nationale en EU-kaders, beleidsinstrumenten en initiatieven op het gebied van kennisveiligheid. Deze informatie moet nationale autoriteiten, onderzoeksfinancierders en onderzoeksuitvoerders ondersteunen door peer learning te faciliteren. Op deze manier dient het als kwalitatieve basis voor aanvullend beleid in dit domein. Nederland, een van de casestudies in de monitor, werkt sinds 2020 aan een nationale aanpak op het gebied van kennisveiligheid. Hierin staan het overleg met stakeholders en het nationaal contactpunt, het ‘kennisveiligheidsloket’, centraal.
Context
In 2024 publiceerde de Raad, naar aanleiding van een voorstel van de Commissie, een aanbeveling over het vergroten van de kennisveiligheid. In datzelfde jaar kondigde de Commissie een aantal instrumenten aan waarmee ze kennisveiligheid in Europa wil bevorderen. Zo zal er een Europees expertisecentrum voor kennisveiligheid komen en zal een gemeenschappelijke methodologie worden ontwikkeld voor het toetsen van de weerbaarheid van kennisinstellingen op dit gebied
Mede geschreven door Lily Pestel
