Dossier: Erasmus+ (2021-2027)

Erasmus+ is het Europese programma dat mobiliteit en samenwerking op onderwijs, opleiding, jeugd en sport verzorgt. Het nieuwe Erasmus+-programma loopt van 2021 tot en met 2027. Na het succes van het voorgaande Erasmus+ (2014-2020), zet de Commissie in op “evolutie, geen revolutie”. De structuur van het programma ziet er grotendeels hetzelfde uit als die van de voorganger, met verbeteringen waar nodig. Met een budget van 26,2 miljard euro (in lopende prijzen) zet het programma in op grotere deelname, inclusiviteit, en de groene en digitale transities. Daarnaast zijn er nieuwe onderdelen opgenomen, waaronder het Europese Universiteiten-initiatief en de Centres of Vocational Excellence.


De start van het programma 

De Commissie heeft eind maart 2021 het jaarlijkse werkprogramma voor Erasmus+ aangenomen. De programmagids 2021 en de eerste calls van het jaar zijn ook gepubliceerd. Hiermee is het nieuwe EU-onderwijsprogramma voor 2021-2027 van start gegaan. In december werd een voorlopig akkoord op de Verordening van het nieuwe Erasmusprogramma bereikt. Na bekrachtiging door de Raad en het Parlement wordt ook de Verordening gepubliceerd, en wordt het nieuwe Erasmus+ écht vastgesteld. Gezien een akkoord op het Meerjarig Financieel Kader (MFK) en de jaarbegroting nog nooit zo laat waren, zijn het werkprogramma en de programmagids voor 2021 later gepubliceerd dan gebruikelijk.  

Evolutie, geen revolutie 

Onder de spreuk “evolutie, geen revolutie” gaat het programma uitbreiden en verbeteringen aanbrengen voor inclusiviteit, duurzaamheid en digitalisering. Ook krijgen de drie thema’s prioriteit in projectaanvragen. 

  • Inclusie: Om inclusiviteit te bevorderen krijgen zendende instellingen een budget voor voorbereidende bezoeken. Ook is er een model geïntroduceerd voor nieuwe, kleinschalige partnerschappen, om zo nieuwkomers te verwelkomen en administratieve lasten voor deze instellingen te beperken. 
  • Groen: Voor groen reizen maken studenten aanspraak op een top-up wanneer zij kiezen voor een duurzaam vervoersmiddel, en kunnen zij tot aan zes dagen extra reistijd gebruiken. De uitstoot wordt in eerste instantie gemeten door studenten die op leermobiliteit gaan te laten aanmerken welk vervoermiddel ze nemen, en welke afstand ze daarmee afleggen. 
  • Digitaal: Nieuwe Blended Intensive Programmes voor het hoger onderwijs gaan online leren combineren met een korte mobiliteitsperiode in het buitenland. Voor het beroepsonderwijs bestaat hiervoor het Digital Opportunity Traineeship. De uitrol van de Europese Studentenkaart versimpelt beursaanvragen door deze digitaal te laten verlopen.  

Nieuwe partnerschappen 

De Commissie wil samenwerking tussen Europese onderwijsinstellingen uit verschillende lidstaten stimuleren om de kwaliteit en prestaties van de instellingen te verbeteren door de introductie van nieuwe type partnerschappen onder Key Action 2 van het programma. Daarom heeft zij nieuwe initiatieven geïntroduceerd. Deze zullen een volledige uitrol zien binnen de programmaperiode van zeven jaar. 

  • Europese Universiteiten: dit zijn bottom-up netwerken van hoger onderwijsinstellingen uit verschillende lidstaten. Deze moeten fungeren als rolmodel voor andere universiteiten uit de EU, waarbij de nadruk ligt op open studieprogramma’s en mobiliteit van studenten. 
  • Centres of Vocational Excellence: deze bottom-up netwerken zullen bijdragen aan de modernisering van de mbo-sector. De partnerschappen brengen beroepsonderwijsinstellingen, bedrijven en mkb, onderzoekscentra en andere organisaties uit verschillende landen bij elkaar om samen skills ecosystemen te creëren die bijdragen aan regionale ontwikkeling, innovatie, slimme specialisatiestrategieën en sociale inclusie. 

Budgetverdeling in lijn met voorstel Commissie 

Het budget voor Erasmus+ is, nadat het Parlement in de MFK-onderhandelingen met de Raad een top-up van 2,2 miljard euro afdwong, vastgesteld op 23,4 miljard in 2018-prijzen (ruim 26 miljard in lopende prijzen). Dit betekent een stijging van middelen met ongeveer 70% ten opzichte van de vorige programmaperiode. Van het budget is grofweg 70% bestemd voor leermobiliteit, waar binnen het nieuwe programma ook volwassenenonderwijs onder valt. Procentueel gezien blijven de aandelen voor de verschillende onderwijslagen vrijwel gelijk, maar met een groter algeheel budget wil het programma meer studenten bereiken. De overige 30% van het budget gaat naar grensoverschrijdende samenwerking in alle onderwijslagen, waar ook twee van de nieuw opgenomen initiatieven onder vallen: het Europese Universiteiten-initiatief en de Centres of Vocational Excellence. 

Onderhandelingen 

In mei 2018 publiceerde de Commissie haar voorstel voor het nieuwe Erasmus+-programma, met een budget van 30 miljard euro (lopende prijzen, wat neerkomt op zo'n 26 miljard euro in 2018-prijzen). Dit was een verdubbeling ten opzichte van het huidige programma. Het Parlement wilde een nog ambitieuzer budget en stelde in maart 2019 een verdriedubbeling voor. In juli 2020 voorzagen de regeringsleiders tijdens de Europese top echter een lager bedrag van 21,2 miljard euro (2018-prijzen). Tijdens de laatste onderhandelingsronde wist het Parlement een top-up van 2,2 miljard binnen te slepen, waardoor het totaalbudget uiteindelijk op 23,4 miljard euro (2018-prijzen) uitkomt, oftewel ruim 26 miljard euro in lopende prijzen. Hiermee werd in december 2020 een politiek akkoord bereikt. 

Brexit en Erasmus+ 

Het Verenigd Koninkrijk zal niet deelnemen aan het nieuwe Erasmus+-programma. Huidige projecten met Britse partners uit de programmaperiode 2014-2020 (bijvoorbeeld in het kader van Europese Universiteiten en CoVE pilots) worden nog wel afgerond. De Britse overheid heeft aangegeven een alternatief mobiliteitsprogramma, het Turing Scheme, op te zetten, voor uitgaande mobiliteit van studenten aan Britse onderwijsinstellingen. Het programma geldt dus niet voor mobiliteit naar het VK. De Britten richten zich nu op het aangaan van bilaterale akkoorden binnen Europa, en de rest van de wereld. 

Meer informatie: 

Artikel Neth-ER: Erasmus+ officieel van start, werkprogramma bekend 
Artikel Neth-ER: Start Erasmus+ dichterbij, Parlement en Raad bereiken akkoord 
Artikel Neth-ER: Raadscompromis maakt weg vrij voor MFK 
Artikel Neth-ER: De start van het nieuwe Erasmusprogramma 
Artikel Neth-ER: Erasmus na 2020: meer mensen moeten kunnen profiteren van programma 
Artikel Neth-ER: Europees Parlement zet in op verdriedubbeling budget Erasmus 
Artikel Neth-ER: Europese regeringsleiders bereiken ‘historisch’ akkoord MFK – alleen niet voor kennis 
Artikel Neth-ER: De langverwachte Brexit-deal en de gevolgen voor kennis 

 
Geüpdatet op: 01/04/2021 

lees meer