Dossier: Erasmus+ (2021-2027)

Erasmus+ is het Europese programma dat mobiliteit en samenwerking op onderwijs, opleiding, jeugd en sport verzorgt. Het nieuwe Erasmus+-programma loopt van 2021 tot en met 2027. Na het succes van het voorgaande Erasmus+ (2014-2020), zet de Commissie in op “evolutie, geen revolutie”. Het programma zal er dan ook grotendeels hetzelfde uit gaan zien. Met een budget van 23,4 miljard euro (in 2018-prijzen) is er ruimte om de deelname aan het programma te vergroten en het programma inclusiever te maken. Daarnaast zullen er nieuwe onderdelen komen, waaronder het Europese Universiteiten-initiatief en de Centres of Vocational Excellence.


Politiek akkoord Erasmus post-2020

De onderhandelaars van de Raad van de EU en het Europees Parlement bereikten in december 2020 een voorlopig akkoord over de verordening van het nieuwe Erasmusprogramma. Nadat de regeringsleiders een akkoord over het Meerjarig Financieel Kader (MFK) bereikten, werden de onderhandelaars van de Raad en het EP het in een laatste onderhandelingsronde eens over de laatste openstaande discussiepunten, zoals de budgetverdeling. De Verordening van het Erasmus+-programma moet nog wel officieel worden bekrachtigd door het Parlement en de Raad. Gezien een akkoord op MFK en jaarbegroting nog nooit zo laat waren wordt verwacht dat de eerste calls van het nieuwe Erasmus+ met enige vertraging worden gelanceerd.

Budgetverdeling in lijn met voorstel Commissie

Het budget voor Erasmus+ is, nadat het EP in de MFK-onderhandelingen met de Raad een top-up van 2,2 miljard euro afdwong, vastgesteld op 23,4 miljard in 2018-prijzen (ruim 26 miljard in lopende prijzen). Dit betekent een stijging van 8,6 miljard euro ten opzichte van de vorige programmaperiode. Meer informatie over de precieze toewijzing van het budget voor onder de programmaonderdelen en de nieuwe initiatieven, zoals de Europese Universiteiten, de Centres of Vocational Excellence en DiscoverEU, worden met de publicatie van de werkprogramma’s bekend gemaakt.

Evolutie, geen revolutie

Er zal in het nieuwe Erasmusprogramma sprake zijn van 'evolutie, geen revolutie'. Dit betekent dat de regels van het programma weinig zullen veranderen en alleen waar nodig verbeterd worden. Zo wordt ingezet op digitalisering van procedures onder de noemer ‘Erasmus without papers’. Ook wordt het programma uitgebreid met nieuwe initiatieven, en met meer budget voor mobiliteit om het programma inclusiever en toegankelijker te maken. Zo wordt mobiliteit onder KA1 in het nieuwe programma uitgebreid naar het volwassenenonderwijs. Ook zal er meer aandacht zijn voor duurzaamheid en digitalisering in het onderwijs.

Nieuwe partnerschappen onder het toekomstige Erasmusprogramma

De Commissie wil samenwerking tussen Europese onderwijsinstellingen uit verschillende lidstaten stimuleren om de kwaliteit en prestaties van de instellingen te verbeteren door de introductie van nieuwe type partnerschappen onder Key Action 2 van het programma. Daarom heeft zij nieuwe initiatieven geïntroduceerd:

  • Europese Universiteiten: dit zijn bottom-up netwerken van hoger onderwijsinstellingen uit verschillende lidstaten. Deze moeten fungeren als rolmodel voor andere universiteiten uit de EU, waarbij de nadruk ligt op open studieprogramma’s en mobiliteit van studenten.
  • Centres of Vocational Excellence: deze bottom-up netwerken zullen bijdragen aan de modernisering van de mbo-sector. De partnerschappen brengen beroepsonderwijsinstellingen, bedrijven en mkb, onderzoekscentra en andere organisaties uit verschillende landen bij elkaar om samen skills ecosystemen te creëren die bijdragen aan regionale ontwikkeling, innovatie, slimme specialisatiestrategieën en sociale inclusie.

Onderhandelingen en start nieuwe programma

In mei 2018 publiceerde de Commissie haar voorstel voor het nieuwe Erasmus+-programma, met een budget van 30 miljard euro (lopende prijzen, wat neerkomt op zo'n 26 miljard euro in 2018-prijzen). Dit was een verdubbeling ten opzichte van het huidige programma. Het Parlement wilde een nog ambiteuzer budget en stelde in maart 2019 een verdriedubbeling voor. In juli 2020 voorzagen de regeringsleiders tijdens de Europese top echter een lager bedrag van 21,2 miljard euro (2018-prijzen). Het Europees Parlement wist na lange onderhandelingen met de Raad alsnog een top-up van 2,2 miljard binnen te slepen, waardoor het totaalbudget uiteindelijk op 23,4 miljard euro (2018-prijzen) uitkomt, oftewel ruim 26 miljard euro in lopende prijzen.

De verordening moet in het begin van 2021 nog bekrachtigd worden door zowel het Parlement als de Raad. Pas dan is het nieuwe programma officieel aangenomen. Vervolgens zullen de jaarlijkse programmagidsen gepubliceerd worden. Aangezien het akkoord pas na de start van 2021 officieel aangenomen wordt, zal de programmagids voor 2021 later dan gebruikelijk gepubliceerd worden.

Brexit en Erasmus+

Het Verenigd Koninkrijk heeft ervoor gekozen niet deel te  nemen aan het nieuwe Erasmus+-programma. Huidige projecten met Britse partners uit de programmaperiode 2014-2020 (bijvoorbeeld in het kader van Europese Universiteiten en CoVE pilots) kunnen wel nog afgerond worden. De Britse overheid heeft aangegeven een alternatief mobiliteitsprogramma, het Turing Scheme, uit te zullen werken. Vanaf september 2021 moet het Britse programma de uitwisseling van zo’n 35.000 studenten realiseren, met een gepland budget van 100 miljoen Britse pond. De Britten zullen zich nu moeten richten op het aangaan van bilaterale akkoorden. Het programma richt zich niet alleen op uitwisseling binnen Europa, maar over de gehele wereld. Het Turing Scheme moet studenten aan Britse onderwijsinstellingen de mogelijkheid geven om op leermobiliteit te gaan; het programma geldt dus niet voor mobiliteit naar het VK.

Meer informatie:

Publicatie Commissie: Voorstel Erasmus (2021-2027)
Publicatie Commissie: Voorstel Erasmus (2021-2027) - Bijlage
Publicatie Raad: Gedeeltelijke algemene oriëntatie Raad op voorstel Erasmus (2021-2027)
Publicatie Parlement: Positie Parlement op voorstel Erasmus (2021-2027)
Artikel Neth-ER: Start Erasmus+ dichterbij, Parlement en Raad bereiken akkoord
Artikel Neth-ER: De start van het nieuwe Erasmusprogramma
Artikel Neth-ER: De langverwachte Brexit-deal en de gevolgen voor kennis


Geüpdatet op: 05/05/2021

lees meer